Vijf nieuwe hooglanders in de duinen; houd 25 meter afstand

Voorzichtig stappen de vijf behaarde dames uit de trailer bij de waterplaats aan de duinopgang aan De Savorin Lohmanlaan. Onwennig kijken ze rond, snuffelen wat en zetten pas richting water. Twee drachtige moeders met daartussen hun drie eenjarige dochters. Een nieuw avontuur wacht. 

Aan het werk in de duinen 
De hooglanders leefden op voormalig bollengrond bij Wassenaar. Daar raakten ze gewend aan bezoekers, maar nog niet aan heuvelachtige, zanderige duinen. Nu mogen ze aan het werk in ons unieke duingebied waar ze vrij kunnen rondlopen. “Eens even kijken waar ze heen wandelen en hoe ze reageren op dit nieuwe gebied. Altijd spannend", zegt Rens de Boer, specialist in natuurbegrazing. Zijn graasdieren beheren ongeveer 4.500 hectare natuur in Noord- en Zuid-Holland. 

 Van de waterplas lopen zijn hooglanders in een sliert via het wandelpad richting zee. Bezoekers blijven staan om foto's te maken. Het is fijn als mensen de koeien en kalfjes de ruimte geven om aan hun nieuwe thuis te wennen. 

Bedreigd voelen 
Het advies is om 25 meter afstand te houden. Hooglanders vallen niet zomaar aan, maar het blijven grote en sterke dieren van 300 tot 500 kilo. “Ze kunnen gevaarlijk worden als ze schrikken of zich bedreigd voelen, door plotselinge bewegingen of hard rennen. Of als een koe haar kalf beschermt of als mensen te dichtbij komen. Een risico is ook als (aangelijnde) honden ze opjagen", zegt Rens. 

Het advies van 25 meter afstand is extra belangrijk omdat de vrouwtjes kalfjes hebben en drachtig zijn. Tussen nu en april verwachten zij een nieuw kalf. “Houd altijd afstand en laat weten dat je er bent door geluid te maken. Een kuch of een hallo voorkomt dat ze schrikken. En neem een andere route als ze op het pad blijven staan", is het advies van Rens.

Open duinen met variatie 
De Schotse hooglanders zijn de harde werkers in het Westduinpark. Ze eten gras en jonge twijgjes, slopen dichte bosjes weer open en eten in het voorjaar zelfs de bast van sommige soorten bomen.  

“De hooglanders zijn onze natuurlijke beheerders. Ze houden de duinen open en gevarieerd. Ze zorgen ervoor dat het zand blijft stuiven en we een mooie combinatie hebben van open en gesloten duin tot bos. Meer planten- en diersoorten krijgen een kans en dat is goed voor de biodiversiteit", zegt groenbeheerder Jan Eisse Pentinga van gemeente Den Haag. 

Zaden vallen uit de lange haren
Eigenlijk doen de hooglanders het werk van konijnen, maar dat aantal is door ziekte gedaald. “Daarom zijn we extra blij met de grote grazers. Ze eten overal en lopen paadjes plat. Ook verspreiden ze zaden. Die zitten in hun lange haren en vallen op de grond, doordat ze langs bomen en struiken schuren. Zo ontstaan kleine leefgebieden met andere planten, dieren en insecten. Dat is waardevol.” 

Gemaakt voor kou 
Bezoekers maken zich soms zorgen of het niet te koud en nat is voor de dieren. “Hooglanders komen oorspronkelijk uit de Schotse Hooglanden, waar het nat, winderig en koud is. Ze hebben liever een winter met min tien graden dan warme zomers", zegt Rens. Ze hebben een ruige bovenvacht tegen wind en regen en een dichte, isolerende ondervacht. 

Thuis voelen 
Rens komt de komende weken extra naar Westduinpark om de dames op te zoeken. “Ik verwacht dat ze zich prima zullen thuis voelen in de duinen. Er is meer dan genoeg voedsel”, zegt hij.  

Meer weten over het duinherstel in het Westduinpark? Lees hier meer over.